Automatyzacja obsługi zapytań ofertowych: od maila klienta do gotowej oferty

Automatyzacja obsługi zapytań ofertowych prowadzi od maila klienta do projektu oferty, który handlowiec sprawdza i wysyła. Kroki, zasady i pomiar efektu.

Koperta, z której wysuwa się gotowa oferta — obraz automatyzacji obsługi zapytań ofertowych od maila klienta do dokumentu

Automatyzacja obsługi zapytań ofertowych to uporządkowana droga od wiadomości klienta do dokumentu oferty: zapytanie trafia w jedno miejsce, system składa projekt oferty z danych, które już macie, a handlowiec go sprawdza i zatwierdza wysyłkę. Automatyzacja obsługi zapytań ofertowych nie zabiera decyzji handlowcowi — zabiera mu przepisywanie cen, pozycji i danych klienta między skrzynką, arkuszem i programem.

Poniżej pokazujemy ten przebieg krok po kroku: co ustalić przed startem, co może przejąć system, co zostaje przy człowieku i jak sprawdzić, czy automatyzacja ofertowania działa u Was. Zaczyna się od zasad i od porządku w danych, nie od wyboru narzędzia.

Co ustalić, zanim zautomatyzujecie obsługę zapytań ofertowych?

Najpierw trzy rzeczy, bez których system odtworzy ten sam bałagan: jedno miejsce na zapytania, właściciel każdego z nich i źródło danych do oferty. Dopóki maile, telefony i notatki żyją osobno, a cennik ma kilka wersji, automatyzacja tylko przeniesie chaos do nowego narzędzia.

Zapytanie ofertowe to prośba klienta o wycenę albo o warunki sprzedaży. Może przyjść mailem, przez formularz na stronie, telefonem albo wiadomością do handlowca. Zanim cokolwiek podłączycie, spiszcie:

  • którędy dziś przychodzą zapytania i gdzie każde z nich ląduje,
  • kto przejmuje dany typ sprawy i jaki jest następny krok,
  • skąd biorą się dane klienta, pozycje, ceny, rabaty oraz warunki dostawy i płatności,
  • który cennik jest aktualny i kto może go zmieniać.

Te zasady opisujecie Wy, bo znacie swoich klientów i swój zespół. Jeśli reguły rabatów albo wyjątki istnieją tylko w głowie jednej osoby, od ich spisania trzeba zacząć. System nie zgadnie tego, czego nikt nie zapisał.

Jak zebrać zapytania w jednym miejscu i przypisać im właściciela, opisujemy w tekście Automatyzacja obsługi zapytań i maili: jak sprawić, by żadne zapytanie nie czekało bez właściciela. O porządkowaniu cennika i reguł rabatów piszemy w tekście Automatyzacja ofert: od czego zacząć, żeby oferta powstawała z danych, które już macie.

Jak wygląda droga od maila klienta do gotowej oferty?

Po uporządkowaniu zasad przebieg można opisać w sześciu krokach. W każdej firmie szczegóły będą inne, ale kolejność zwykle zostaje ta sama.

Sześć kroków automatyzacji obsługi zapytań ofertowych: od maila klienta, przez dane i ceny, po projekt oferty do zatwierdzenia

Droga od maila do oferty ma stałą kolejność: zapytanie, dane, ceny, projekt, sprawdzenie przez handlowca i termin kolejnego kroku.

  1. Zapytanie trafia w jedno miejsce. Mail, formularz albo notatka z rozmowy telefonicznej zapisują się jako jedna sprawa: kto napisał, kiedy, czego dotyczy i na jakim jest etapie.
  2. System rozpoznaje klienta i pozycje. Porównuje treść zapytania z bazą klientów i z kartoteką produktów. Jeśli czegoś nie da się dopasować jednoznacznie, sprawa wraca do handlowca z pytaniem, a nie z wymyśloną odpowiedzią.
  3. System dobiera ceny, rabaty i warunki według spisanych reguł. Bierze je z programów, które już macie: z CRM, czyli bazy klientów, i z ERP, czyli programu do zarządzania firmą, albo z uporządkowanego cennika. Jak podłączyć te źródła, opisuje tekst Integracja AI z CRM i systemem ERP.
  4. Powstaje projekt oferty w Waszym szablonie. Dokument ma dane klienta, pozycje, ceny i warunki, ale jeszcze nie jest wysłany.
  5. Handlowiec sprawdza projekt, poprawia to, co wymaga decyzji, i sam zatwierdza wysyłkę. Wyjątki, nietypowy rabat albo niestandardowe warunki zostają przy człowieku.
  6. Po wysłaniu sprawa ma termin następnego kroku. System przypomina właścicielowi, gdy ten termin minie, żeby oferta nie utknęła bez odpowiedzi.

Ten łańcuch działa tylko wtedy, gdy każdy krok ma źródło danych i osobę, która go nadzoruje. Automatyzacja obsługi zapytań ofertowych nie polega na tym, że program sam pisze do klienta. Polega na tym, że powtarzalne zbieranie i składanie danych dzieje się w systemie, a relacja z klientem zostaje przy zespole.

Co może przejąć system, a co zostaje przy handlowcu?

Systemowi można powierzyć pracę, która ma stały schemat. Człowiekowi zostają rozmowa, ocena zapytania i decyzje, których nie da się zapisać jako reguły. Typowy podział wygląda tak:

System może:

  • zebrać zapytanie z maila, formularza i notatki z telefonu w jednym miejscu,
  • rozpoznać klienta i pozycje oraz podpowiedzieć brakujące dane,
  • złożyć projekt oferty z cennika, karty klienta i historii zamówień,
  • wysłać potwierdzenie przyjęcia zapytania, jeśli tak zdecydujecie,
  • przypomnieć o terminie follow-upu, czyli kontaktu po wysłanej ofercie.

Handlowiec nadal:

  • ocenia, czy zapytanie jest dla Was i jaki ma priorytet,
  • rozmawia z klientem i doprecyzowuje zakres,
  • decyduje o wyjątku od reguły, na przykład o nietypowym rabacie,
  • sprawdza projekt oferty i zatwierdza wysyłkę,
  • prowadzi negocjację i zamyka sprawę.

Warto powiedzieć to zespołowi wprost. Dla osób, które dziś przepisują dane między skrzynką a arkuszem, zmiana polega na tym, że przestają przepisywać, a zaczynają nadzorować projekt oferty i rozmawiać z klientem. Celem nie jest odejście ludzi z firmy. Co zostaje przy zespole, ustalamy przed startem, na Waszym procesie.

Jakie przeszkody najczęściej zatrzymują automatyzację ofertowania?

Najczęstsze problemy są organizacyjne, nie techniczne. Jeśli je zostawicie na później, system je tylko utrwali.

  • Kilka skrzynek i telefon poza spisem. Rozmowa, z której nie powstała notatka, nie istnieje dla reszty zespołu i dla systemu.
  • Kilka wersji cennika. Zanim złożycie automatycznie choć jedną ofertę, ustalcie, który plik jest aktualny.
  • Rabaty bez reguł. Jeśli każdy handlowiec liczy rabat po swojemu, projekt oferty będzie tak niespójny jak dotychczasowa praktyka.
  • Oferta pisana za każdym razem od zera. Szablon z polami (klient, pozycje, warunki) da się wypełnić danymi. Luźny tekst — dużo trudniej.
  • Dane klienta w kilku miejscach. Ustalcie, które źródło jest główne, bo inaczej system dostanie dwie wersje tego samego kontrahenta.
  • Narzędzie przed zasadami. Najpierw jedno miejsce, właściciel, termin i cennik, potem automatyzacja.

Żadna z tych przeszkód nie wymaga wymiany poczty ani programu sprzedażowego. Wymaga rozmowy z ludźmi, którzy oferty liczą na co dzień, bo to oni wiedzą, skąd naprawdę biorą się liczby na dokumencie.

Jak sprawdzić, czy automatyzacja ofertowania działa?

Mierzcie proces na własnych danych, w porównywalnych okresach, i nie zakładajcie z góry, jaki będzie efekt. Przed startem zapiszcie punkt odniesienia, a po uruchomieniu porównujcie te same wskaźniki. Do takiego porównania zwykle wystarczają trzy rzeczy:

  • czas od zapytania do wysłania oferty,
  • liczba ofert, które powstały i zostały wysłane,
  • odsetek ofert, które zamieniły się w zamówienie.

Nie twierdzimy, że krótszy czas przygotowania oferty sam podniesie liczbę zamówień. To widać dopiero na Waszych liczbach. Jeśli w danym miesiącu jest sezon albo urlopy, zanotujcie to obok wyniku, żeby porównanie było uczciwe. Czas pracy sprzed zmiany policzycie metodą z tekstu Koszt ręcznej pracy na danych: jak go policzyć w jedno popołudnie.

Dobrym testem na starcie jest praca równoległa: system składa projekt, a handlowiec przez pewien czas liczy tę samą ofertę jak dotychczas. Jeśli wyniki się zgadzają, można przekazać systemowi tę część na stałe. Jeśli się nie zgadzają, różnice pokazują, której reguły albo którego źródła brakuje.

Od czego zacząć w swojej firmie?

Weźcie ostatnie zapytania ofertowe i dla każdego zapiszcie: którędy przyszło, kto je przejął, skąd wzięły się ceny i czy oferta w ogóle wyszła do klienta. Ten przegląd pokazuje, gdzie sprawy giną i które oferty dałoby się złożyć według stałych reguł.

Przegląd ostatnich zapytań ofertowych na biurku: teczki z karteczkami, cennik i lista kontrolna przed automatyzacją ofert

Przegląd ostatnich zapytań pokazuje, które sprawy giną i które da się złożyć według stałych reguł i cennika.

Jeśli większość zapytań da się obsłużyć szablonem i cennikiem, macie pierwszy proces do przekazania systemowi. Jeśli niewiele, najpierw uporządkujcie miejsce na zapytania oraz cennik, a dopiero potem włączajcie automatyzację. W Rezultio zaczynamy od jednego procesu, na Waszych danych, i dopiero potem planujemy kolejne kroki razem z Wami.

Jeśli chcecie przejść ten przegląd z nami, możemy rozrysować Waszą drogę od maila do oferty na schemacie, bez zmiany programów, z których już korzystacie. Napiszcie przez formularz kontaktowy.

Najczęstsze pytania o automatyzację obsługi zapytań ofertowych

Od czego zacząć automatyzację obsługi zapytań ofertowych?

Od spisania, którędy przychodzą zapytania, kto jest właścicielem sprawy i skąd biorą się dane do oferty: klient, pozycje, ceny, rabaty i warunki. Bez jednego miejsca, terminu następnego kroku i aktualnego cennika narzędzie odtworzy dotychczasowy bałagan.

Czy automatyzacja obsługi zapytań ofertowych oznacza, że system sam wysyła ofertę klientowi?

Nie, chyba że tak świadomie zdecydujecie, i nawet wtedy zakres warto ograniczyć. W typowym układzie system przygotowuje projekt oferty, a handlowiec go sprawdza i zatwierdza wysyłkę. Decyzje, których nie da się zapisać jako reguły, zostają przy człowieku.

Czym różni się automatyzacja ofertowania od samego porządku w skrzynce?

Porządek w skrzynce sprawia, że zapytanie nie ginie. Automatyzacja ofertowania idzie dalej: z zapytania, cennika i danych klienta powstaje projekt oferty, a po wysyłce sprawa ma termin follow-upu. Oba elementy się uzupełniają i zwykle wdraża się je w tej kolejności: najpierw jedno miejsce na zapytania, potem składanie oferty.

Czy trzeba wymieniać pocztę, CRM albo program sprzedażowy?

Zwykle nie. Automatyzacja obsługi zapytań ofertowych może pracować na programach, które już macie, o ile dane da się z nich pobrać. Zakres połączenia ustalamy na Waszych systemach, przed startem.

Jak sprawdzić, czy automatyzacja obsługi zapytań ofertowych się opłaca?

Porównujcie na własnych danych czas od zapytania do wysłania oferty, liczbę wysłanych ofert i odsetek tych, które stały się zamówieniem. Punkt odniesienia zapiszcie przed zmianą i porównujcie podobne okresy. Koszt pracy ręcznej policzycie samodzielnie, na podstawie czasu i kosztu godziny pracy w Waszej firmie.

Czym automatyzacja obsługi zapytań ofertowych różni się od automatyzacji ofert?

Ten tekst dotyczy drogi od maila klienta do gotowej oferty. Składanie oferty z danych, które firma już ma, opisuje tekst Automatyzacja ofert: od czego zacząć, żeby oferta powstawała z danych, które już macie.

Artur Pezda prowadzi Rezultio, markę Syntezo, która buduje i prowadzi automatyzacje AI na zamówienie dla firm. Tekst opisuje typowy przebieg procesu, bez obietnicy konkretnego czasu albo wyniku w Waszej firmie.

Czytaj dalej

Więcej o AI w praktyce.

Sprawdźmy, co AI przejmie w Twojej firmie?

Pokażemy jeden proces na Twoich danych. Jeśli wynik Cię nie przekona, nic nie płacisz.