Dane · Procesy

Koszt ręcznej pracy na danych: jak go policzyć w jedno popołudnie

Koszt ręcznej pracy na danych policzysz w jedno popołudnie: spisz czynności, zmierz czas i przelicz go na pieniądze. Wzór, błędy i dokumenty dla MŚP.

Koszt ręcznej pracy na danych w firmie

Koszt ręcznej pracy na danych to czas pracy każdej powtarzalnej czynności pomnożony przez częstotliwość i koszt godziny pracy osoby, która ją wykonuje, plus koszt błędów i opóźnień. Policzycie go sami, na kartce i w rozmowie z zespołem, bez żadnego narzędzia.

Dopiero z takiej liczby widać, co w firmie jest kandydatem do przekazania systemowi, na przykład faktury, zamówienia i oferty w małej lub średniej firmie. Poniżej opisujemy metodę w trzech krokach, typowe błędy i to, co zrobić z wynikiem.

Jak wygląda ręczna praca na danych w firmie?

To czynności, w których człowiek przepisuje dane z jednego miejsca do drugiego: z maila do arkusza, z arkusza do programu, z programu do raportu. Zwykle nikt nie traktuje tego jako problemu, bo „tak się u nas robi". Dopóki ktoś tego nie policzy.

Metodę poniżej możecie przejść sami, w jedno popołudnie. Potrzebna jest kartka i rozmowa z osobami, które pracują na danych. To ważne, bo to oni wiedzą, ile naprawdę trwa każda czynność.

Krok 1. Które czynności się powtarzają?

Usiądźcie z osobami, które pracują na danych, i zapytajcie, co robią co tydzień w ten sam sposób. Szukacie czynności o stałym schemacie, na przykład:

  • przepisywanie zamówień, zapytań lub faktur między programami,
  • liczenie ofert i wycen na podstawie cennika,
  • sklejanie raportów z kilku źródeł na koniec miesiąca,
  • wysyłanie przypomnień i potwierdzeń do klientów.

Nie oceniajcie jeszcze, czy da się to zautomatyzować. Na tym etapie chodzi tylko o pełną listę. Pytajcie, a nie oceniajcie: „gdzie w tym procesie zaczyna się chaos?" działa lepiej niż „co robicie źle?".

Które dokumenty w firmie warto policzyć w pierwszej kolejności?

W małych i średnich firmach (MŚP) najczęściej przewijają się te same rodzaje dokumentów: faktury, zamówienia, oferty, potwierdzenia i raporty. Każdy z nich zwykle przechodzi przez kilka rąk: ktoś przepisuje, ktoś sprawdza, ktoś poprawia.

Nie ma sensu zaczynać od wszystkich naraz. Wybierzcie dwa albo trzy rodzaje dokumentów, z którymi pracuje najwięcej osób albo które są najbardziej powtarzalne, i policzcie je według poniższych kroków. Automatyzacja dokumentów ma sens dopiero tam, gdzie wiadomo, ile kosztuje praca ręczna.

Krok 2. Jak zmierzyć czas i częstotliwość?

Przy każdej czynności zapiszcie dwie liczby: ile trwa jednorazowo i ile razy w miesiącu się powtarza. Najlepiej mierzyć to przez tydzień na bieżąco, zamiast szacować z pamięci, bo szacunek z pamięci i pomiar potrafią się mocno różnić.

Najdroższe bywają czynności krótkie i częste. Kilka minut wygląda niewinnie, dopóki nie pomnożycie ich przez każde zapytanie w miesiącu. Dlatego zapisujcie także czynności, które wydają się drobne.

Krok 3. Jak przeliczyć czas na pieniądze?

Dla każdej pozycji policzcie trzy rzeczy:

  • czas pracy: czas jednej czynności × liczba powtórzeń w miesiącu,
  • koszt pracy: czas pracy × koszt godziny pracy tej osoby (razem z narzutami, które ponosi firma),
  • koszt błędów i opóźnień: ile razy w miesiącu pomyłka albo zwłoka kosztowała Was zamówienie lub poprawki.

Trzecia pozycja jest najtrudniejsza do policzenia, ale bywa największa. Zapytanie, na które nikt nie odpisał na czas, nie pojawia się w żadnym raporcie, a jest realną stratą. Koszt godziny pracy bierzecie z własnych danych kadrowo-księgowych, a nie z przeciętnych stawek.

Do zapisu wyniku wystarczy zwykły arkusz albo kartka. Dla każdej czynności (np. przepisywanie zamówień, liczenie wycen, sklejanie raportu) zapiszcie w jednym wierszu własne wyniki, tych wartości nie wypełniamy za Was:

  1. nazwa czynności,
  2. czas jednej czynności,
  3. liczba powtórzeń w miesiącu,
  4. czas pracy w miesiącu,
  5. koszt godziny pracy,
  6. koszt pracy w miesiącu,
  7. koszt błędów i opóźnień w miesiącu.

Posortujcie listę od najdroższej pozycji. To, co jest na górze, kosztuje Was najwięcej.

Jakie błędy najczęściej zaniżają ten koszt?

  • Liczenie czasu tylko jednej osoby. Ta sama praca często przechodzi przez dwie albo trzy ręce: ktoś przepisuje, ktoś sprawdza, ktoś poprawia.
  • Pomijanie przerw w pracy. Przełączanie się między zadaniami kosztuje czas, bo trzeba wrócić do przerwanej pracy, a ten czas rzadko trafia do zapisu.
  • Ocenianie z pamięci. Szacunki i pomiar potrafią dać różne wyniki, dlatego mierzcie przez tydzień.
  • Pomiar w nietypowym tygodniu. Mierzcie w tygodniu, w którym nie dzieje się nic nadzwyczajnego. Jeśli w danym miesiącu jest sezon, zanotujcie to obok wyniku, wtedy porównanie z kolejnym miesiącem będzie uczciwe.

Jak rozmawiać z zespołem o wyniku?

Wynik w pieniądzach to dobry punkt wyjścia do rozmowy, ale nie do oceny ludzi. Pokażcie zespołowi, ile czasu pochłania praca, której nikt nie lubi, i zapytajcie, co zrobiłby z odzyskanymi godzinami. Nie obiecujemy, że w każdej firmie odpowiedź będzie taka sama, ale warto ją usłyszeć od ludzi.

Dla osób, które dziś przepisują dane, zmiana może polegać na tym, że przestają je przepisywać i zaczynają nadzorować pracę systemu. Celem jest sprawniejszy proces i czas na ważniejsze zadania, ale nie obiecujemy, że nikt nigdy nie zmieni zakresu obowiązków. Co zostaje przy zespole, ustalamy w każdym wdrożeniu osobno, razem z klientem.

Co zrobić z wynikiem pomiaru?

Zacznijcie od pozycji, która kosztuje najwięcej i ma najprostszy schemat. To kandydat na pierwszy proces: jedna praca przejęta przez system i jeden mierzalny efekt. Reszta czeka na kolejne kroki, które planujecie sami, gdy zobaczycie pierwszy efekt.

Jeśli najdroższą pozycją są zapytania, które giną między skrzynką a telefonem, zobaczcie tekst Automatyzacja obsługi zapytań i maili: jak sprawić, by żadne zapytanie nie czekało bez właściciela. Jeśli problemem jest łączenie danych z kilku programów, przyda się Integracja AI z CRM i systemem ERP.

W Rezultio pracujemy tak samo: zaczynamy od procesu, który boli najbardziej, pokazujemy pierwszy efekt na jednym procesie i co miesiąc podajemy jego wynik w pieniądzach. Jeśli chcecie przejść swoją listę razem z nami, możecie zobaczyć, jak wygląda nasz sposób pracy, albo napisać do nas. Decyzję, od którego procesu zaczynacie, podejmujecie Wy.

Najczęstsze pytania o koszt ręcznej pracy na danych

Jak policzyć koszt ręcznej pracy na danych?

Dla każdej powtarzalnej czynności pomnóżcie czas jednorazowy przez liczbę powtórzeń w miesiącu, potem przez koszt godziny pracy osoby, która ją wykonuje. Dodajcie koszt błędów i opóźnień. Dane do wzoru zbierzcie przez zwykły tydzień pracy.

Czy do takiego liczenia potrzebne jest jakieś narzędzie?

Nie. Wystarczy kartka lub arkusz i rozmowa z osobami, które wykonują daną pracę. Narzędzie ma sens dopiero po tym, jak wiadomo, którą czynność przekazujecie systemowi.

Które dokumenty w MŚP najczęściej opłaca się liczyć?

Te, które przechodzą przez wiele rąk i powtarzają się: faktury, zamówienia, oferty, potwierdzenia i raporty. Nie ma jednej listy dla wszystkich firm, więc decyzję podejmujecie na podstawie własnych pomiarów.

Czy wynik liczenia posłuży do oceny pracowników?

Nie powinien. To narzędzie do oceny procesu, nie ludzi. Dobrze pokazać go zespołowi i zapytać, co zrobiłby z odzyskanym czasem.

Czy po policzeniu trzeba od razu automatyzować?

Nie. Wynik pozwala podjąć decyzję na liczbach, a od czego zaczynacie i czy w ogóle, wybieracie Wy. Zwykle najpierw warto wybrać jedną, najdroższą czynność o prostym schemacie.


Czytaj dalej

Więcej o AI w praktyce.

Sprawdźmy, co AI przejmie w Twojej firmie?

Pokażemy jeden proces na Twoich danych. Jeśli wynik Cię nie przekona, nic nie płacisz.